Okey nasıl oynanır?
Okey; dört kişinin, ıstakadaki taşları kurallı gruplar hâlinde dizerek elini ilk bitirmeye çalıştığı bir taş oyunudur. Şans kadar dikkat ve hafıza ister. Kuralları aşağıda örneklerle bulacaksın.
Taşlar ve masa
Okey dört kişiyle oynanır. Her oyuncunun önünde taşlarını dizdiği bir ıstaka bulunur. Takımda dört renkte (kırmızı, mavi, siyah, sarı) 1'den 13'e kadar numaralı taşlar vardır; her taştan iki tane bulunur. Bunlara ek olarak iki tane de sahte okey (joker) taşı vardır.
Oyunu başlatan oyuncuya 15, diğer üç oyuncuya 14 taş dağıtılır. Kalan taşlar ortada kapalı durur; oyun boyunca buradan taş çekilir.
Gösterge ve okey
El başlarken ortaya bir taş açılır; buna gösterge denir. Göstergenin aynı renkteki bir büyüğü o elin okey taşıdır.
Gösterge 7 ise okey 8 olur. Gösterge 13 ise okey aynı rengin 1'idir.
- Okey her taşın yerine geçer; eksik kalan perini onunla tamamlarsın. Elinde okey varsa en değerli taşın odur.
- Sahte okey ise serbest değildir: yalnız o elin okey taşının (yukarıdaki örnekte kırmızı 8'in) yerine sayılır.
Per çeşitleri
Taşlar en az üçlü gruplar hâlinde dizilir; bu gruplara per denir. İki çeşit per vardır.
Seri per: aynı renk, ardışık sayılar
456 10111213
13'ten sonra yalnız 1 gelebilir: 12131 geçerlidir. Ama seri 1'den sonra devam etmez; 1312 per sayılmaz.
Grup per: aynı sayı, farklı renkler
777 11111111
Grup perde her renkten yalnız bir taş olabilir; aynı renkten iki 7 aynı gruba girmez. Bu yüzden bir grup en çok dört taştan oluşur.
Oyunun akışı
- 15 taşı olan oyuncu, işine yaramayan bir taşı sağındaki oyuncunun önüne atarak oyunu başlatır.
- Sıra saat yönünün tersine döner. Sırası gelen oyuncu ya ortadan kapalı bir taş çeker ya da solundaki oyuncunun attığı taşı alır.
- Taşı aldıktan sonra elindeki bir taşı yana atar. Böylece herkesin elinde yine 14 taş kalır.
- Oyun, biri elini bitirene ya da ortadaki taşlar tükenene kadar sürer.
Bizim Okey'de ıstakanı elle dizebilir ya da Seri Diz ve Çift Diz düğmeleriyle taşlarını tek dokunuşla sıralatabilirsin.
Eli bitirmek
Elindeki 14 taşın tamamı perlere girdiğinde, taş çekip elindeki fazla taşı ortaya bırakarak eli bitirirsin. Eli bitiren oyuncu masadaki altını kazanır.
10111213 123 567 4444
Bitirirken ortaya attığın taş okey ise buna «okey atarak bitirmek» denir; elin en gösterişli bitişidir. Okey taşı yana atılamaz, yalnız eli bitirirken ortaya bırakılabilir.
Çift gitmek
Per yapmak yerine çift de toplayabilirsin. Çift, aynı renk ve aynı sayıdan iki taştır: 55. Elinde yedi çift olduğunda da eli bitirirsin.
Bizim Okey'de Çifte Git düğmesiyle çift topladığını masaya ilan edebilirsin; Çift Diz ise yalnız ıstakanı çiftlere göre sıralar, ilan sayılmaz.
Yeni başlayanlara ipuçları
- Göstergeye bak. Hangi taşın okey olduğunu bilmeden taş atma; okeyi yanlışlıkla elden çıkarmak en pahalı hatadır.
- Atılan taşları takip et. Beklediğin taşın iki eşi de yere gittiyse o peri bekleme, planını değiştir.
- İki ucu açık serileri tut. 67 hem 5'i hem 8'i bekler; 12 yalnız 3'ü.
- Sağındakine yarayan taşı atma. Attığın taşı ilk o alabilir; aldığı taşlara göre ne topladığını tahmin et.
- Çift mi per mi, erken karar ver. Elinde dört beş çift varsa çifte gitmek, perleri zorlamaktan çoğu zaman kısadır.